top of page

Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik Yayımlandı: Ruhsatlandırma, Kapasite ve Denetim Rejiminde Önemli Değişiklikler

22 dakika önce
5 dakikada okunur


13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) yürürlüğe girmiş ve 1 Mart 2019 tarihli önceki Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Yeni Yönetmelik ile diyaliz merkezlerinin kuruluş ve ruhsatlandırma süreçleri, cihaz kapasiteleri, personel standartları, hasta takip yükümlülükleri ve denetim esasları yeniden düzenlenmiştir. Özellikle mevcut merkezlerin kapasite artırımlarına imkân tanınması, hasta taşıma hizmetinin zorunlu hale getirilmesi ve idari yaptırımların ayrıntılı denetim formları üzerinden uygulanması dikkat çekmektedir.


Yönetmelik ile getirilen başlıca değişiklikler bu yazımızda incelenmiştir.

 

1. Planlama ve Ruhsatlandırma Sisteminde Değişiklikler

Yatırım izni sisteminin yerini yeni bir izin mekanizması almıştır.

Önceki Yönetmelikte öngörülen yatırım izni ve başvuruların değerlendirilmesinde uygulanan öncelik sıralaması ile noter huzurunda kura mekanizması yeni düzenlemede yer almamaktadır. Bunun yerine, Bakanlıkça ilan edilen planlama doğrultusunda uygun bulunan başvurular için planlama uygunluk belgesi düzenlenmesi ve ardından ön izin alınması öngörülmüştür. Yeni sistemde özel diyaliz merkezleri, planlama uygunluk belgesinin düzenlenmesinden itibaren iki yıl içerisinde ön izin, ön izin tarihinden itibaren ise iki yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır. Planlama uygunluk belgesinin devredilmesi mümkün değildir. Ayrıca ruhsatlandırılan merkezlerin faaliyet izni alarak hizmet sunmaya başlamaları için tanınan süre üç aydan altı aya çıkarılmıştır.



Cihaz kapasitesine ilişkin üst sınır 60'tan 80'e yükseltilmiştir.

Yeni Yönetmelik uyarınca, hedef doluluk oranının dört veya üzerinde olduğu bölgelerde cihaz artırımı planlanabilecek; merkezler bir defada en fazla beş cihaz ekleyerek toplam 80 cihaza ulaşabilecektir. Aynı şekilde, merkezlerin birleşmesi sonucunda ulaşılabilecek toplam cihaz kapasitesi de 80 olarak belirlenmiştir. Yeni merkez açılması ise daha sıkı planlama kriterlerine tabidir. Bölgesel hedef doluluk oranının beş veya üzerinde olduğu durumlarda öncelikle mevcut merkezlerde cihaz artırımı planlanacak, ihtiyacın karşılanamaması halinde yeni merkez açılması değerlendirilecektir.

Diğer taraftan, üç yıl boyunca hasta/cihaz oranı üçün altında kalan merkezlerin cihaz sayısının Bakanlıkça azaltılabilmesi öngörülmüştür. Bu düzenleme, mevcut kapasitenin etkin kullanımını teşvik ederken düşük doluluk oranıyla çalışan merkezler açısından yeni bir işletmesel risk yaratmaktadır.

Ayrıca aynı diyaliz hizmet bölgesindeki merkezler arasında Bakanlık izniyle cihaz kullanım hakkının devredilmesine imkân tanınmıştır. Bununla birlikte, cihaz devreden merkezin kapasitesi 15 cihazın altına düşemeyecek ve merkez beş yıl boyunca planlamadan cihaz artırımı talep edemeyecektir.



2. Personel, Donanım ve Hizmet Sunumuna İlişkin Yeni Yükümlülükler

Personel standartları yeniden düzenlenmiştir.

Önceki düzenlemede ilk 30 cihaz için bir kadrolu sertifikalı tabip bulundurulması gerekirken, yeni Yönetmelikle ilk 50 cihaz için bir kadrolu sertifikalı tabip yeterli kabul edilmiştir. 50 cihazın üzerindeki merkezlerde ise kadrolu veya kısmi zamanlı ilave bir sertifikalı tabip görevlendirilmesi gerekmektedir. Buna karşılık, her tedavi seansında 50 hastaya kadar en az bir, 50'nin üzerinde hasta bulunması halinde ise en az iki sertifikalı tabibin görev yapması gerekmektedir.


Yardımcı personel sayısı bakımından da cihaz sayısı yerine seans başına hasta sayısı esas alınmıştır. Buna göre her sekiz hasta için en az bir yardımcı personel bulundurulması zorunludur.

Özel diyaliz merkezlerinde sağlık personelinin sözleşmeye dayalı olarak 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalıştırılması, EKİP Portal üzerinden çalışma belgesi düzenlenmesi, personelin karekodlu kimlik kartı taşıması ve merkezlerin kurumsal kimliğini yansıtan üniforma kullanılması öngörülmüştür.


Hasta taşıma hizmeti zorunlu hale getirilmiştir.

Önceki düzenlemede isteğe bağlı olarak sunulabilen hasta taşıma hizmeti, yeni Yönetmelik ile merkezlerin yerine getirmek zorunda olduğu bir yükümlülük haline gelmiştir. Merkezler, kendilerinde tedavi gören hastaların diyaliz öncesinde merkeze ulaşımını ve tedavi sonrasında evlerine dönüşünü sağlamak zorundadır. Bu hizmet doğrudan sunulabileceği gibi taşıma şirketlerinden hizmet satın alınması yoluyla da yerine getirilebilecektir.


Tıbbi donanım yükümlülükleri genişletilmiştir.

Merkez ve ünitelerde sodyum ve potasyum seviyelerinin ölçülmesi amacıyla iyonometri cihazı bulundurulması zorunlu hale getirilmiştir. Ayrıca diyaliz cihazlarının teknik bakım, kalibrasyon ve validasyon kayıtlarının tutulması, su sistemlerinin belirlenen standartlara uygun şekilde kontrol edilmesi ve gerekli analizlerin yaptırılması önemini korumaktadır.



3. Hasta Takibi ve Böbrek Nakline Yönlendirme Süreci

Yeni Yönetmelik, hastaların tedavi süreçlerine ilişkin tıbbi takip ve bilgilendirme yükümlülüklerini de yeniden düzenlemiştir.


Diyaliz tedavisi gören her hastanın ayda en az bir defa ilgili uzman tabip tarafından değerlendirilmesi ve tedavi reçetesinin düzenlenmesi gerekmektedir. İlgili ilde nefroloji uzmanı ve diyaliz sertifikalı uzman tabip bulunmaması halinde iç hastalıkları veya çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları da belirli değerlendirme ve raporlama işlemlerini gerçekleştirebilecektir.


Önceki Yönetmelikte bir uzman tabibin aylık en fazla 600 hemodiyaliz hastasını değerlendirebilmesine ilişkin sınırlama yeni metinde yer almamaktadır. Uzman değerlendirmesinin dışarıdan hizmet alımıyla gerçekleştirilmesine ilişkin önceki özel düzenleme de kaldırılmış; aylık muayenenin kural olarak merkezde görevli uzman tabipler tarafından yapılması öngörülmüştür. Bununla birlikte, hastaların tedavi gördükleri merkez dışında muayene olmalarına da imkân tanınmıştır.


Böbrek nakline yönlendirme bakımından somut bir süre öngörülmüştür.

Kronik diyaliz tedavisine başlayan hastaların, en geç üç ay içerisinde böbrek nakli konusunda ayrıntılı bilgilendirme yapılması ve uygunluklarının değerlendirilmesi amacıyla en yakın kamuya ait böbrek nakli merkezine yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu süreçte hastanın bilgilendirildiğini gösteren belgelerin düzenlenmesi, imzalanması ve Bakanlığın dijital kayıt sistemine yüklenmesi zorunludur.


Yönetmeliğin yayımından önce tanı almış diyaliz hastaları bakımından ise söz konusu yönlendirme işlemlerinin bir yıl içerisinde tamamlanması öngörülmüştür.



4. Denetim ve İdari Yaptırım Rejimi Yeniden Düzenlenmiştir.

Yeni Yönetmeliğin uygulama bakımından en önemli yönlerinden biri, denetim ve yaptırımların ayrıntılı şekilde düzenlenmesidir.


Yönetmeliğin 29. maddesi uyarınca diyaliz merkezleri, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak EK-1 ve EK-2'de yer alan denetim, sorgu ve idari yaptırım formları üzerinden denetlenecektir.


EK-1 kapsamında idari ve fiziki standartlar, personel yükümlülükleri, tıbbi donanım, hizmet sunumu ve kayıt düzenine ilişkin ihlaller; EK-2 kapsamında ise tedavi yeterliliği, enfeksiyon oranları ve mortalite gibi klinik göstergeler denetlenecektir.


Denetim formlarında, ihlalin niteliğine ve tekrarlanmasına göre idari para cezalarının yanı sıra faaliyet durdurma, mesul müdürlük görevine son verilmesi ve ruhsat veya faaliyet izninin iptali gibi yaptırımlar öngörülmüştür.


Özellikle dikkat çeken yaptırımlar şunlardır:


  • Fiziki şartlar, donanım ve personel standartlarına aykırılıklar: EK-1'de yer alan çok sayıda ihlal bakımından, kanuni alt sınırlar saklı kalmak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin binde biri oranında idari para cezası ve eksikliğin giderilmesi için süre verilmesi öngörülmektedir. İhlalin tekrarı halinde cezanın artırılması, üçüncü tespitte ise merkezin faaliyetinin bir gün süreyle durdurulması söz konusu olabilecektir.


  • Endikasyon dışı diyaliz uygulamaları ve etik dışı hasta yönlendirme: Bu ihlaller bakımından ilk tespitte bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisi oranında idari para cezası, bir ay süreyle faaliyet durdurma ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulması öngörülmektedir. Tekrarlanan ihlallerde yaptırımlar ağırlaşmakta, üçüncü tespitte ruhsat ve faaliyet izin belgesinin iptali gündeme gelmektedir.


  • Klinik kalite göstergeleri ve mortalite: EK-2'de tedavi yeterliliği, laboratuvar parametreleri, enfeksiyon oranları ve mortaliteye ilişkin ölçütlere yer verilmiştir. Belirlenen eşiklerin aşılması halinde idari para cezaları, ilgili sağlık meslek mensupları hakkında bildirimler ve faaliyet durdurma yaptırımları uygulanabilmektedir. Özellikle yüksek mortalite oranları bakımından daha ağır yaptırımlar ve ruhsat iptaline uzanabilecek inceleme süreçleri öngörülmüştür.



Bununla birlikte, yaptırımların tamamı ilk kez getirilen düzenlemeler değildir. Önceki Yönetmelikte de EK-1 ve EK-2 denetim formları ile faaliyet durdurma ve ruhsat iptaline kadar uzanabilen yaptırımlar bulunmaktaydı.


Yeni düzenlemede dikkat çeken husus, idari para cezalarının, tıbbi hizmet kalitesine ilişkin ölçütlerin ve faaliyet durdurma yaptırımlarının daha ayrıntılı bir denetim ve yaptırım sisteminde bir araya getirilmesidir.


İdari yaptırımların uygulanmasında, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik'te düzenlenen itiraz, savunma ve değerlendirme süreçlerinin de dikkate alınması gerekmektedir.



5. Mevcut Merkezler Bakımından Geçiş Hükümleri

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi uyarınca, yürürlük tarihinden önce ruhsatlandırılmış diyaliz merkezleri mevcut halleriyle faaliyet göstermeye devam edebilecektir.


Bu hüküm, mevcut merkezlerin ruhsatlandırılmış fiziki ve yapısal durumlarının korunması bakımından önem taşımakla birlikte, yeni Yönetmelikle getirilen hizmet sunumu, tıbbi takip ve denetim yükümlülüklerinden genel bir muafiyet sağlamamaktadır.


Öte yandan, Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinde daha önce tanı almış hastaların böbrek nakli merkezlerine yönlendirilmesine ilişkin işlemler için bir yıllık süre tanınmıştır.



Değerlendirme

Yeni Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, sektör açısından hem yeni imkânlar hem de önemli uyum yükümlülükleri getirmektedir.


Cihaz kapasitesinin artırılması ve personel planlamasında belirli esnekliklerin sağlanması mevcut merkezlerin operasyonel verimliliğini destekleyebilecek niteliktedir. Buna karşılık, düşük kapasite kullanımına bağlı cihaz azaltımı, zorunlu hasta taşıma hizmeti ve ayrıntılı denetim kriterleri, diyaliz merkezi işletmecileri bakımından yeni maliyet ve uyum riskleri doğurmaktadır.


Özellikle idari yaptırımların merkezlerin brüt hizmet gelirleri üzerinden hesaplanabilmesi ve bazı aykırılıkların faaliyet durdurma veya ruhsat iptaliyle sonuçlanabilmesi, mevzuata uyum süreçlerinin daha sistematik şekilde yürütülmesini gerekli kılmaktadır.


Bu çerçevede, diyaliz merkezi işletmecilerinin mevcut ruhsat ve personel yapılarının yanı sıra hasta takip süreçlerini, taşıma hizmetlerini, tıbbi cihaz ve su sistemi kontrollerini, dijital kayıt uygulamalarını ve iç denetim prosedürlerini yeni Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gözden geçirmeleri önem taşımaktadır.

 





YAZARLAR


Nuri Melih İnce

 

İLETİŞİM

 

Maidan İş ve Yaşam Merkezi C Blok Kat:9 No:107-108, Mustafa Kemal Mah. 2118. Cad. No: 4

Çankaya - Ankara - Türkiye

​

         

​

             

               

+90 312 511 05 35

Güncel hukuki gelişmeler hakkında bilgi almak için bültenimize abone olabilirsiniz.

DİĞER BAĞLANTILAR

exclusive contributor rosette 2026.png
  • LinkedIn Clean

© 2026 by İnce Legal

bottom of page