Kenevir Yetiştiriciliğine ve Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair İki Yönetmelik Yayımlandı.

Nuri Melih İnce
14 saat önce
6 dakikada okunur

31 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik ile Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik yayımlanmıştır. Bilindiği üzere, 24 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7557 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun'da da bazı değişikliklere gidilmiş, kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünlerine yönelik ruhsatlandırma ya da takip sistemlerine kayıt işlemleri Sağlık Bakanlığı tarafından düzenleneceği düzenlenerek bu ürünlere ilişkin hukuki çerçeve oluşturulmuştur. Anılan iki Yönetmelik ile ise, kenevirin yetiştirilmesi ile kenevirden elde edilen ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bu çalışmamızda, Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik ve Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile getirilen başlıca düzenlemeler ele alınmıştır.

Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik, kenevir bitkisinin ekiminden hasadına dek tüm süreçte alınacak kontrol önlemlerini ve yetiştiricilik izinlerini detaylandırmaktadır. Buna göre, lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği ile çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği arasında ikili ayrıma gidilmekte, bu faaliyetler bakımından farklı düzenlemeler uygulama alanı bulmaktadır.

Yönetmelik uyarınca, tüm yetiştirme faaliyetleri kenevir bitkisinin çiçek ve yapraklarının amacı dışında kullanılmasını engelleyecek tedbirlerle sıkı denetime tabi olacak; izinsiz ekim yapanlar hakkında ise idari ve cezai işlemler uygulanacaktır. Valiliklerin onayıyla oluşturulacak teknik ekipler ve kontrol heyetleri ekimden hasada kadar amaca yönelik yetiştiricilik yapılıp yapılmadığını denetleyecektir.

Üretim türlerine göre getirilen düzenlemeler aşağıda ayrı ayrı ele alınmıştır.

Lif, Tohum ve Sap Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği

Yönetmelik, daha çok endüstriyel faaliyetlerde kullanılan lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğini Yönetmeliğin 4. Maddesinde belirtilen 21 il ve bu illerin ilçeleri ile sınırlandırmaktadır. Bu il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasaklanmaktadır. Lif, tohum ve sap üretimi amacıyla kenevir ekimi yapmak isteyenlerin her yıl 1 Ocak – 1 Nisan tarihleri arasında bulundukları ilin en büyük mülki idare amirliğine başvuru yapması ve izin belgesi alması gerekmektedir. Bu kapsamda, başvurular il veya ilçe tarım müdürlükleri tarafından değerlendirilecektir. Başvurular değerlendirilirken, kullanılacak tohumluğun sertifikasındaki çeşit özellik belgesinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda olduğunun kontrol edilecektir. Yönetmeliğin ilgili kısımlarında ayrıca, uygun görülmeyen başvurulara ilişkin itiraz prosedürleri ve yetiştiricilerin amaca uygun yetiştiricilik yapma ve yetiştiricilik sonunda elde edilen tohumları tekrar tohumluk amaçlı kullanmama gibi sorumlulukları düzenlenmektedir.

Çiçek ve Yaprak Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği

Yönetmelikle getirilen önemli düzenlemelerden birisi kenevirin çiçek ve yaprak kısımlarının tıbbi ürün, sağlık ürünü ile kişisel bakım ve destek ürünü elde etmek amacıyla kontrollü bir şekilde yetiştirilmesine imkân tanınmasıdır. Yönetmelik, özellikle bu kategorideki yetiştiricilik faaliyetleri bakımından katı düzenlemeler getirmektedir.

Buna göre, tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği için 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne (“TMO”) başvuru yapılması ve izin belgesi alınması gerekmektedir. TMO, bu başvuruları aldıktan sonra Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı başkanlığında, TMO, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (“TİTCK”) ve İçişleri Bakanlığı temsilcilerinden oluşan Kota Tahsis Komisyonu’na iletecektir. Bu Komisyon, kamu düzeni ve uluslararası yükümlülükler gibi kriterleri dikkate alarak ekim kotasını belirleyecek; uygun görülen başvuru sahiplerine Bakanlıkça kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri verilecektir.

Bu kapsamda, Yönetmelik kişisel bakım ürünlerini “en fazla %0,3 oranında THC ve uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kannabinoidleri veya karışım kombinasyonlarını içeren kenevirden elde edilen kozmetik ürünler” olarak tanımlayarak bu ürünlerdeki tetrahidrokannabinol (“THC”) oranı bakımından sınırlama getirmektedir.

Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği, ülke arz ve talep durumuna göre Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda yapılacaktır.

Öte yandan, Yönetmelik, çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği bakımından güvenlik standartları ve teknik standartlar öngörmektedir. Tıbbi ve sağlık ürünü amaçlı kenevir yetiştiriciliğinin Toprak Mahsulleri Ofisi’ne bağlı Afyon Alkaloidleri Fabrikası sahasında, organize tarım bölgesinde veya Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni almış, gerekli kamera, alarm, aydınlatma, güvenlik personeli ve kayıt sistemi standartlarını sağlayan ve iklimlendirme özelliğine sahip kapalı tesislerin bulunduğu illerde yapılabileceği belirtilmiştir. Aynı şekilde, kişisel bakım ve destek ürünü elde etmek amacıyla kenevir yetiştirmek de ancak izinli illerde ve gerekli güvenlik önlemleri alınmış açık veya kapalı alanlarda mümkün olacaktır.

Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik

Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik; kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünlerinin işlenmesi, ihzarı, ihracatı, ruhsatlandırılması, takip sistemlerine kayıt işlemleriyle izin ve satışı ile ilgili iş ve işlemlerde uygulanacak usul ve esasları belirlemektedir. Bu Yönetmelik ile birlikte kenevir kökenli ürünlerin geliştirilmesi ve denetlenmesine yönelik kapsamlı düzenlemeler mevzuatımıza kazandırılmıştır.

Ürün Kategorilerine Göre Düzenlemeler

Yönetmelikte, kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, destek ürünleri ve kişisel bakım ürünleri şeklinde dört temel ürün grubu belirlenmektedir. Bu kategoriler, ürünün kullanım amacı ve içerdiği THC oranına göre birbirinden ayrılmaktadır.

Bu çerçevede, tıbbi ürünler tedavi amaçlı kullanılan ve farmakolojik etkisi bulunan beşerî tıbbi ürünler olarak tanımlanmaktadır. Destek ürünleri (sağlığı destekleyici takviye edici ürünler) ve kişisel bakım ürünleri (kozmetik ürünler) en fazla %0,3 oranında THC içeren ve uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kannabinoidleri veya karışım kombinasyonlarını içeren ürünler olarak tanımlanırken, sağlık ürünleri ise TİTCK’nin ilgili Kılavuzunda belirtilen oranda kannabinoid içerebilen ve belirli sağlık etkileri bulunan ürünleri ifade etmektedir.

Bu ayrım doğrultusunda, kenevirden elde edilen tıbbi ürünlerin ruhsatlandırılmasına, varyasyon işlemlerine ve ürünlerin takibine esas düzenlemeler beşeri tıbbi ürünler mevzuatı kapsamında yapılacaktır. TİTCK tarafından ruhsatlandırılmayan kenevirden elde edilen bileşenleri içeren hiçbir tıbbi ürün piyasaya sunulamayacaktır. Tıbbi ürünler, Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında eczanelerden temin edilebilecek, reçetesiz satılamayacaktır.

Yönetmelik uyarınca, kenevirden elde edilen sağlık ve destek ürünlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin işlemler TİTCK tarafından gerçekleştirilecek olup TİTCK tarafından ruhsatlandırılmayan kenevirden elde edilen bileşenleri içeren hiçbir sağlık ve destek ürünü piyasaya sunulamayacaktır. Sağlık ürünlerinin de Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında eczanelerden temin edilebileceği, reçetesiz satılamayacağı düzenlemektedir. Yönetmelik, kenevirden elde edilen sağlık ve destek ürünlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin başvuru koşullarını, başvurularda sunulması gereken bilgi ve belgeleri, başvurulara dair değerlendirme ve itiraz usullerini, ruhsat askıya alma ve iptal süreçlerini, ruhsat devri gibi konuları ayrıntılı olarak düzenlemektedir.

Kenevirden elde edilen kişisel bakım ürünleri ise kozmetik mevzuatı çerçevesinde piyasaya sunulabilecektir. Bu kapsamda, TİTCK tarafından kozmetik ürün bildirimi kayıt altına alınmamış kenevirden elde edilen bileşenleri içeren hiçbir kişisel bakım ürünü piyasaya sunulamayacaktır.

İhracat İşlemleri, İthalat Kısıtlaması ve Uluslararası Raporlama İşlemleri

Kenevirden elde edilen ürünlerin ihracat işlemlerinde, ürünlerin içerdiği THC oranına göre ikili bir ayrıma gidilmektedir. Buna göre, THC maddesini %0,3 oranından fazla içeren tıbbi ürün, sağlık ürünü ve kenevirden elde edilen bileşenlerin ihracatı için Kurumca ruhsatlandırılmış ecza ticarethaneleri veya TMO tarafından hazırlanan, ithalatçı başvuru sahibinin ülkesindeki Birleşmiş Milletler Uluslararası Narkotik Kontrol Kurulu tarafından tanınan yetkili ulusal otoriteden temin edilen ithalat permisi alınması gerekmektedir. THC maddesini en fazla %0,3 oranında içeren tıbbi ürün, sağlık ürünü, destek ürünü ve kenevirden elde edilen bileşenlerin ihracatı ise TİTCK’nın yapılan başvuruyu uygun bulması ve ihracata ilişkin bilgilerin Tek Pencere Sistemi üzerinden Ticaret Bakanlığına bildirilmesiyle gerçekleştirilir.

Öte yandan, ikincil düzenleme çalışmaları kapsamında en çok merak edilen konulardan birisi de kenevirden elde edilen ürünlerin yurt dışından ithal edilip edilemeyeceğiydi. Bu çerçevede, Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile getirilen düzenlemeler, kenevirden elde edilen tıbbi ürünlerde, kişisel bakım ürünlerinde, sağlık ürünlerinde ve destek ürünlerinde kullanılan kannabinoidlerin elde edildiği kenevir bitkisinin Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirildiğine dair bilgi ve belge sunulmasını öngörmektedir. Bu düzenleme, sistemin hammaddenin Türkiye’deki izinli yetiştiricilik rejimine dayalı olduğunu göstermekte olup, yurt dışı kaynaklı kannabinoidlerin kullanımı bakımından hukuki ve pratik belirsizlikler doğurmaktadır.

Ayrıca, Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin ihracat, stok ve yurtiçi tüketimine ilişkin veriler, TMO’dan alınan veriler ile birlikte Kurum tarafından raporlanarak Birleşmiş Milletler Uluslararası Narkotik Kontrol Kuruluna bildirileceği de düzenlenmektedir.

Ürünlerin Eczane Kanalıyla Satışına Dair Zorunluluk ve Elektronik Takip Sistemi

Yönetmelik, kenevirden elde edilen bütün ürünler için eczane kanalıyla satış zorunluluğu getirmektedir. Yukarıda belirttiğimiz üzere, kenevirden elde edilen tıbbi ürünlerin ve sağlık ürünlerinin Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında eczanelerden temin edilebileceği ve reçetesiz satılamayacağı düzenlenmektedir.

Diğer yandan, Yönetmelik ile kenevir ürünleri bakımından üretimden son satış noktasına kadar elektronik takip sistemine kayıt zorunluluğu getirilmektedir. Böylelikle, tedarik zincirindeki paydaşlar ürün alış, satış, iade, satış iptal, ihracat, ihracat iptal, mal devir, mal devir iptal gibi işlemler ile miadı dolma, çalınma, bozunma ve benzeri nedenlerle vasfını yitirmiş ürünlerin deaktivasyon işlemlerini bildirmekle yükümlü tutulmaktadır.

Sonuç

Çalışmamızda incelenen yönetmeliklerin yürürlüğe girmesiyle, 24 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7557 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikler hukuki düzleme oturtulmuştur. Bu doğrultuda, Kenevirin yetiştirilmesi ile kenevirden elde edilen ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esaslar detaylı şekilde düzenlenmiştir. Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmeliğin ise Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülecek olmasıyla birlikte bu faaliyetler arasındaki sınırlar belirgin hale gelmiştir.

Bununla birlikte, Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelikteki düzenlemelerin ve uygulama esaslarının TİTCK tarafından yayımlanacak olan kılavuzlar ile daha etraflı şekilde açıklanmasına ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. Son olarak, kenevirden ürünlerinde kullanılan kannabinoidlerin elde edildiği kenevir bitkisinin Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğe uygun olarak yetiştirilmesi gerektiğine dair düzenleme yalnızca Türkiye’de izinli olarak yetiştirilmiş kenevir bitkisinden elde edilen kannabinoidlerin kullanılabileceği sonucunu doğurmaktadır. Bu çerçevede, düzenlemelerde ithalat rejimine ilişkin daha net bir hukuki çerçeve çizilebileceği düşünülmektedir.