Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği Yayımlandı.

Sağlık ve turizm kesişimindeki wellness konseptleri, ülkemizde hızla büyüyen bir ticari pazar haline gelmiştir. Bu hızlı büyüme, hizmet standartlarının belirlenmesi ve net bir hukuki çerçevenin çizilmesi ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Sektöre ilişkin hukuki altyapı, Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 4 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği (‘Yönetmelik’) ile resmen yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik; sağlıklı yaşamı teşvik eden esenlik merkezlerinin açılmasına, bu merkezlerin taşıması gereken fiziki ve teknik şartlara, personel standartlarına ve denetim usullerine ilişkin esasları düzenlemektedir.

Yönetmelik; kamu kurumları, özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilerin mülkiyetinde açılan tüm esenlik merkezlerini kapsamaktadır. Şirketler ve sağlık profesyonelleri açısından en dikkat çekici husus, esenlik hizmeti kavramının tedavi amacı taşımaksızın, yalnızca sağlıklı yaşamı teşvik etmek üzere sunulan hizmetleri içermesidir. Yönetmelik, esenlik hizmetlerini tıbbi teşhis ve klinik tedavi süreçlerinden ve hekimlik hizmetlerinden kesin bir biçimde ayırarak, bu hizmetleri kişilerin yalnızca bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik hâlinin geliştirilmesine odaklanmaktadır. Dolayısıyla, herhangi bir hastalık tedavisi veya tıbbi müdahale bu kapsamın tamamen dışında bırakılmıştır.

Yönetmelikte açıkça sayılarak yasal zemin kazanan esenlik hizmetleri arasında balneoterapi, talassoterapi, peloidoterapi (çamur terapisi), güneş terapisi, bireye özgü beslenme hizmetleri, egzersiz ve fiziksel aktivite programları yer almaktadır. Ayrıca fizyoterapi, ergoterapi, dil ve konuşma terapisi, podoloji hizmetleri, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları (GETAT), hidroterapi, hiperbarik/hipobarik oksijen uygulamaları, tuz terapisi (haloterapi), sauna, uyku sağlığı, psikolojik destek, sanat terapileri ve doğa temelli terapiler de bu kapsamda sunulabilecektir.

Yatırımcılar açısından getirilen en büyük operasyonel yenilik, tesis kuruluş modellerindeki esnekliktir. Yönetmeliğe göre en az 500 metrekare kapalı alana sahip esenlik merkezleri ile en az 300 metrekare kapalı alana sahip esenlik üniteleri bağımsız müstakil binalarda açılabilecektir. Bununla birlikte, en az 10 odalı konaklama tesisleri, spor kulüpleri, yaşlı bakım merkezleri ve engelli bakım merkezleri de kendi bünyelerinde bu üniteleri kurma hakkına kavuşmuştur. Bu yasal esneklik, turizm sektörünün sağlık turizmine entegrasyonu adına önemli bir potansiyel yaratmaktadır.

Ruhsatlandırma sürecindeki temel prosedürler incelendiğinde, spor kulüpleri bünyesinde açılacak merkezler için Gençlik ve Spor Bakanlığından, yaşlı ve engelli bakım merkezleri bünyesinde açılacak tesisler için ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından ön izin alınması zorunlu tutulmuştur. Ruhsat başvuruları, gerekli fiziki evraklarla birlikte İl Sağlık Müdürlüğüne yapılacaktır. Dosya incelemesinin ardından, uzman denetim ekiplerince yerinde fiziki denetim gerçekleştirilecek ve uygun görülen tesislere ruhsat belgesi düzenlenecektir. Ruhsat belgesi alan bir işletmenin, belge tarihinden itibaren en geç altı ay içinde fiilen faaliyete başlaması gerekmektedir. Bu süre içinde aktif hizmete geçmeyen tesislerin ruhsatları idare tarafından iptal edilecektir.

Esenlik merkezlerinin günlük ticari operasyonlarında uyulması gereken ve yaptırıma tabi olan kurallar da oldukça sıkı tutulmuştur. İşletmecilerin idari para cezaları veya ruhsat iptalleriyle karşılaşmamaları adına şu şartlara uymaları önem arz etmektedir:

-          Merkezlerde sunulan tüm idari, teknik ve esenlik hizmetleri tek bir mesul müdür sorumluluğunda yürütülecektir.

-          Mesul müdür olarak atanacak kişinin Türkiye’de hekimlik mesleğini yapmaya yasal olarak yetkili, Türk vatandaşı ve en az üç yıl tabiplik yapmış tam zamanlı bir hekim olması yasal bir zorunluluktur.

-          Merkez ve ünitelerde uzman tabip çalıştırılmak istenmesi halinde, ilgili hekimin 60 yaş ve üzerinde olması gerektiği yönünde spesifik bir istihdam kısıtlaması getirilmiştir.

Her esenlik tesisinde mevzuata uygun donanımda bir acil müdahale odası bulunması şarttır. Ayrıca işletmelerin, acil durumlarda hasta sevki yapabilmek için özel, kamu veya üniversite hastanesi ya da en az 3000 metrekare büyüklükte ve bünyesinde 10 uzman tabip barındırıan bir tıp merkezi ile önceden resmi bir sevk iş birliği protokolü imzalaması zorunludur. Tesis sınırları içerisinde herhangi bir ticari ürün satışı yapılması açıkça yasaklanmıştır. Ayrıca nekahet dönemindeki hastaların bu merkezlerden esenlik hizmeti alması engellenmiştir.

Hizmet alan kullanıcılara ait tüm kişisel ve sağlık verilerinin, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu mevzuatına eksiksiz uyum içinde işlenmesi ve Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu kıldığı merkezi sağlık kayıt sistemine dijital yollarla entegre edilmesi gerekmektedir. Son olarak, tesiste çalışacak tüm personel için İl Sağlık Müdürlüğünden onaylı Personel Çalışma Belgesi alınması şarttır. İlave olarak, tüm çalışanların Sağlık Bakanlığı sistemiyle uyumlu, karekod içeren fotoğraflı kimlik kartlarını mesai boyunca görünür bir biçimde takmaları zorunlu tutulmuştur.

Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmeler için son derece ağır müeyyideler öngörülmüştür. Periyodik veya şikayet üzerine gerçekleştirilecek denetimler sırasında; hizmet alan bireyleri olumsuz yönde etkileyen, toplum sağlığını veya birey güvenliğini tehlikeye atan durumların tespiti halinde, eksiklikler giderilinceye kadar işletmenin ticari faaliyeti Valilik kararıyla durdurulacaktır. Resmi denetim birimlerine gerçeğe aykırı veya sahte belge sunulması, belgelerin gizlenmesi ya da yanıltıcı beyanda bulunulması hallerinde ise merkez veya ünitenin ruhsatı doğrudan iptal edilecek ve ilgili şirket yöneticileri hakkında Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai süreçler başlatılacaktır. Ayrıca ruhsatsız faaliyet gösterilmesi de faaliyetten kalıcı olarak men sebebidir.

Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği, ülkemizde sağlık turizmi ve wellness sektörünü denetlenebilir ve güvenli bir hukuki zemine oturtmuştur. Bu düzenleme çerçevesinde şirketlerin; lisanslama, sözleşme yönetimi, KVKK uyumu ve istihdam politikalarını mevzuata eksiksiz uyarlamaları ticari varlıklarını sürdürebilmeleri için kritik bir gerekliliktir.

YAZARLAR

Osman Tuna Kısaoğlu